ଆଉ ଦୁଇଟି Sea Guardian: ₹୧,୯୪୩ କୋଟିର ଲିଜ୍ ବଳରେ ପ୍ରିଡେଟର ଆସିବା ଯାଏଁ ନୌସେନାକୁ ମିଳିବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଆଉ ଦୁଇଟି MQ-9B Sea Guardian ପାଇଁ General Atomics ସହିତ ୩୦ ମାସର ₹୧,୯୪୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ଲିଜ୍ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି — ଯାହା ନୌସେନାର ଭଡ଼ାରେ ଥିବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉଡ଼ିପାରୁଥିବା ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ଡ୍ରୋନ୍ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବ ଏବଂ ୨୦୨୮ରୁ ଆସିବାକୁ ଥିବା ୩୧ଟି କିଣାଯାଇଥିବା ପ୍ରିଡେଟର ଆସିବା ଯାଏଁ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବ।
Senapathi Desk
Staff reports & analysis
Published
3 min read
ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାଇଁ ଆଉ ଦୁଇଟି ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉଡ଼ିପାରୁଥିବା MQ-9B Sea Guardian ଡ୍ରୋନ୍ ଲିଜ୍ରେ ନେବାକୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଗଷ୍ଟ ୧୭ ତାରିଖରେ General Atomics Aeronautical Systems ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି — ପ୍ରାୟ ₹୧,୯୪୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏହି ୩୦ ମାସିଆ ‘ଲିଜ୍-ଏବଂ-ପରିଚାଳନା’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନ-୨ରେ ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ ତଥା ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଅଧିଗ୍ରହଣ) ଏ. ଅନବରସୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି।
ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ: ବିଶାଳ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଗୁଇନ୍ଦା ତଥ୍ୟ, ନଜରଦାରୀ ଏବଂ ତଦାରଖ ବଜାୟ ରଖିବା, ଯାହା ଭାରତ ମହାସାଗର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣାବଳୀ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଏବଂ ଉଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ପାଇଁ ନୌସେନାର କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ। Sea Guardian ଡ୍ରୋନ୍ ଠିକ୍ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ହିଁ ତିଆରି — Predator-B ପରିବାରର ଏହି ନିରସ୍ତ୍ର ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରାୟ ୪୦ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଆକାଶରେ ରହିପାରେ, ଏବଂ କୌଣସି ଚାଳକ ଥିବା ବିମାନ ଏତେ ସମୟ ଜଗି ନ ପାରୁଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଉପରେ ଉଡ଼ି ବାସ୍ତବ ସମୟର ଚିତ୍ର ଓ ସେନ୍ସର ତଥ୍ୟ ନିଜ ଘାଟିକୁ ପଠାଇଥାଏ।
ଅନୁମୋଦନରୁ ଆଠ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଚୁକ୍ତି
ଏହି ସ୍ୱାକ୍ଷର ୨୦୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୯ ତାରିଖରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିଗ୍ରହଣ ପରିଷଦ ନେଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ବୃହତ୍ କ୍ରୟ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଅଧୀନରେ ଆଉ ଦୁଇଟି Sea Guardian ଲିଜ୍ରେ ନେବାକୁ ଅନୁମୋଦନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଅନୁମୋଦନରୁ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ଯାଏଁ ଆଠ ମାସ ସମୟ ଭାରତୀୟ ସାମରିକ କ୍ରୟ ଧାରା ହିସାବରେ ବେଶ୍ ଦ୍ରୁତ — ଏବଂ ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ହୋଇଛି। ନୌସେନା ୨୦୨୦ ଶେଷ ଭାଗରୁ ଦୁଇଟି ଲିଜ୍ରେ ଥିବା Sea Guardian ପରିଚାଳନା କରିଆସୁଛି, ଯାହାର ଚୁକ୍ତି ବାରମ୍ବାର ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହା ସବୁଠାରୁ କଠିନ ପରୀକ୍ଷାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି: ୨୦୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଗୋଟିଏ ଡ୍ରୋନ୍ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଲିଜ୍ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ General Atomics ଏହାର ସ୍ଥାନରେ ଆଉ ଏକ ନୂଆ ଡ୍ରୋନ୍ ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲା। ଏହି ମଡେଲ୍ ସଫଳତାର ସହ କାମ କରୁଛି, ଆବଶ୍ୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ କର୍ମଚାରୀ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ବାହିନୀକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବା କୌଣସି ପରୀକ୍ଷଣ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାତ୍ର।
ଏହାର ଆର୍ଥିକ ଦିଗଟିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝିବା ଦରକାର। ୩୦ ମାସ ପାଇଁ ₹୧,୯୪୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ଡ୍ରୋନ୍ ପିଛା ମାସିକ ପ୍ରାୟ ₹୩୨ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ — ଏହି ରାଶି କେବଳ ଡ୍ରୋନ୍ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଚୁକ୍ତିରେ ସାମିଲ ଥିବା ସମସ୍ତ ପରିଚାଳନା ସହାୟତାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ଏହା ଶସ୍ତା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ନୌସେନାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ସମୟ ଆବଶ୍ୟକ ଥାଏ ଏବଂ କିଣାଯାଇଥିବା ବିମାନ ମିଳିବା ପାଇଁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ସମୟ ବାକି ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
ପ୍ରିଡେଟର ବାହିନୀ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସେତୁ
କାରଣ ବାସ୍ତବରେ ଏହି ଲିଜ୍ ହେଉଛି ଏକ ସେତୁ ସଦୃଶ। ୨୦୨୪ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଭାରତ ୩୧ଟି MQ-9B ବିମାନ ପାଇଁ ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରାୟ $୪ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଏକ FMS ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା — ଯେଉଁଥିରେ ନୌସେନା ପାଇଁ ୧୫ଟି Sea Guardian ଏବଂ ସ୍ଥଳସେନା ତଥା ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ଆଠଟି ଲେଖାଏଁ Sky Guardian ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ଆମେରିକା ଏବଂ ତାର ମିତ୍ରରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସଜ୍ଜିତ ସଂସ୍କରଣ ଅଟେ। ୨୦୨୮ରୁ ଏହାର ଯୋଗାଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଚାରି ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଏବଂ General Atomics ଭାରତରେ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ମରାମତି ଓ ଓଭରହଲ୍ (MRO) ସୁବିଧା ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ।
ଏହି ଦୁଇଟି ସମୟସୀମାକୁ ପାଖାପାଖି ରଖି ଦେଖିଲେ ଲିଜ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ୩୦ ମାସର ସମୟ ୨୦୨୯ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଶେଷ ହେବ — ଠିକ୍ ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକରେ କିଣାଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ପହଞ୍ଚିବାର ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ରହିଛି। ନୌସେନା ଏହି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟ ପାଇଁ କ୍ଷମତା ଭଡ଼ାରେ ନେଉଛି, ଯାହା ୨୦୨୦ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଠିକ୍ ଏହିଭଳି ସ୍ଥିତି ପାଇଁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।
ଏହା ପଛରେ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ନିଜେ ଭାରତ ମହାସାଗର। ଚୀନର ନୌସେନା ନିୟୋଜନ, ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଜାହାଜ ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରବଳ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଚଳାଚଳ ଯୋଗୁଁ ନିରନ୍ତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସଚେତନତା ନୌସେନା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ପାଲଟିଛି — ପ୍ରତିଦିନ ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ସମୟ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି, ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ତଥା P-8I ର ଉଡ଼ାଣ ସବୁକିଛିକୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଆଚ୍ଛାଦନ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଉଡ଼ୁଥିବା ଚାରୋଟି ଲିଜ୍ରେ ଥିବା Sea Guardian ଉପଗ୍ରହର ନଜର ଏବଂ ମାନବଚାଳିତ ପାଟ୍ରୋଲିଂ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଫାଙ୍କା ସ୍ଥାନକୁ ପୂରଣ କରୁଛି।
ଏବେ ନଜର ରଖିବାକୁ ହେବ: ଏହି ଦୁଇଟି ନୂଆ ଡ୍ରୋନ୍ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଆସୁଛନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁଠାରୁ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛନ୍ତି; ୨୦୨୮ରେ ପ୍ରଥମ ସଶସ୍ତ୍ର MQ-9B ଆସିବା ବେଳକୁ ଲିଜ୍ରେ ଥିବା ବାହିନୀର ଉଡ଼ାଣ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସୁଛି କି ନାହିଁ; ଏବଂ ଦେଶ ଭିତରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଥିବା MRO ସୁବିଧାର ଅଗ୍ରଗତି, ଯାହା ସ୍ଥିର କରିବ ଯେ ଭାରତ ଶେଷରେ ଏହି ବାହିନୀର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଉପରେ କେତେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବ। ଲିଜ୍ ହେଉଛି ଏକ ସାମୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରକୃତ ପରୀକ୍ଷା ହେଉଛି ସେହି ସାମୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ କ’ଣ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ରହୁଛି।
Sources
- 1. PIB: MoD inks contract with General Atomics Aeronautical Systems for leasing of two MQ-9B Sea Guardian HALE RPAS for the Indian Navy — pib.gov.in
- 2. The Tribune: India leases two more MQ-9B Sea Guardian drones from US firm for Navy at Rs 1,943 crore — tribuneindia.com
- 3. Bharat Shakti: India signs Rs 1,943 crore drone lease deal with General Atomics — bharatshakti.in
Senapathi Desk
Staff reports & analysis
The Senapathi Report news desk. Original reporting and analysis synthesised from multiple corroborated sources — defence procurement, service developments and regional security, filed as it happens.
